De mannen achter online seksueel misbruik (Volkskrant)

Een omvangrijk netwerk deelt tienduizenden naaktfoto’s van Nederlandse en Vlaamse vrouwen en meisjes. Wie zitten hierachter, en wat drijft deze mannen?

Wat moet er gebeuren?

Ook jongens moeten worden onderwezen om te voorkomen dat ze slachtoffer of dader worden van online seksueel misbruik, zegt Arda Gerkens, directeur van Helpwanted.nl en het Expertisecentrum Online Kindermisbruik. Vorig jaar hield Helpwanted.nl de campagne ‘Hou het lekker voor jezelf’. ‘We wilden twee boodschappen overbrengen’, vertelt Gerkens. ‘Het is niet erg dat je een foto maakt, let wel goed op met wie je die deelt, denk erover na. Maar vooral: als jij een foto krijgt, dan is die voor jou bedoeld, en niet om verder door te sturen, naar je vrienden of wie dan ook.’

De werkelijkheid is weerbarstiger, merkt ze. ‘De heersende moraal is nog steeds: dan had je maar niet zo’n foto moeten maken. Net zoals vroeger werd gezegd: had je maar geen kort rokje aan moeten trekken. Terwijl verreweg de meeste meiden slachtoffer zijn geworden van een hack of een ex-vriend. Daar is niets hoerigs aan. We moeten echt af van die moraal. Daar ligt voor scholen een duidelijke taak.’

Online lijken grenzen te vervagen, zegt ervaringsdeskundige Jos. ‘De industrie springt ook in op de populariteit van amateurporno, die probeert het zo echt mogelijk te laten kijken. Je ziet niet waar het ene begint en het andere eindigt. Dat is een heel grijs gebied.’

‘Het ís geen grijs gebied’, zegt Gerkens, die pleit voor het aanspreken van sites op hun verantwoordelijkheid. ‘Het is echt vreemd dat pornosites als Pornhub en Youporn, en zelfs een reguliere videosite als Dumpert, beeldmateriaal laten plaatsen op hun servers zonder te controleren of degene die daarop staat toestemming heeft verleend. Vroeger was het normaal dat pornoboeren aantoonden dat hun modellen minimaal 18 jaar waren. Zij wisten wie er in de video’s speelden.’ Tegenwoordig zien de hulpverleners op sites als Pornhub ‘pagina na pagina meisjes staan die een jongen oraal aan het bevredigen zijn, gefilmd met een mobieltje’, zegt Gerkens. ‘Die meisjes weten soms niet eens dat ze online staan. Ze worden zelfs aangesproken in de supermarkt: weet je dat je op internet staat?’

[Aanrader! Voor het gehele artikel]

Digitale en juridische kant van kinderporno

Het aantal meldingen van online kindermisbruik is in de afgelopen vier jaar met 800% toegenomen. 36% van alle kinderpornosites wereldwijd wordt gehost vanuit Nederland en vorige maand haalde de politie nog een groot kinderpornonetwerk offline. We weten dat het strafbaar is, maar wat moet je eigenlijk doen als je het per ongeluk online tegenkomt? En wat gebeurd er dan vervolgens mee? Wat gebeurt er op het reguliere web en wat op het darkweb?

In deze podcast spreekt Bastiaan Meijer met Sander de Gruijl van het Expertisebureau Online Kindermisbruik, Daniël Verlaan van RTL Nieuws en ethisch hacker Sijmen Ruwhof.

-Luister hier de podcast-

Nederlandse hosters steunen strijd tegen kinderporno

282874 dhpa eokm overhandiging 24d33e large 1528893108

Leidschendam, 14 juni 2018- De Nederlandse brancheorganisatie van hosting- en cloud providers Dutch Hosting Provider Association (DHPA) zal bijdragen aan de bestrijding van online kindermisbruik, zo maakt zij vandaag bekend. Met een eenmalige financiële bijdrage aan het Expertisebureau Online Kindermisbruik (EOKM) ondersteunt de DHPA het werk van de organisatie die zich richt op het misbruikvrij maken van het internet en zowel slachtoffers als daders ondersteunt. Bovendien, en nog wel belangrijker, wil DHPA met de donatie een signaal af te geven naar de hostingsector om alert te blijven op online beeldmateriaal van seksueel kindermisbruik.

Online beeldmateriaal van kinderporno is een groot maatschappelijk probleem. Kinderporno is relatief makkelijk te vinden. Bovendien zijn kijkers niet de vieze mannetjes op achterkamertjes die de meeste mensen voor ogen hebben. De meest uiteenlopende mensen komen op kinderporno terecht en blijven het kijken. Dat is natuurlijk strafbaar. Onlangs nog werd een internationaal netwerk opgerold dat tientallen servers in Nederland had staan, die voor iedereen toegankelijk was.

Het EOKM is een essentiële schakel in het offline halen van kinderporno. In de meeste gevallen zijn hosters zich er namelijk niet bewust van dat kindermisbruik op hun servers staat. Dat komt doordat zij geen inzage hebben in de inhoud die klanten op hun servers zetten. Medewerkers van het Meldpunt Kinderporno stellen hosters op de hoogte als zij constateren dat kinderporno op hun systemen staat. Vrijwel alle hosters halen dit vervolgens snel offline volgens de Notice and Takedown procedure.

Toch blijkt het materiaal lastiger weg te krijgen dan verwacht zegt Sven Visser, voorzitter van DHPA. “Een integere hoster wil niet met kinderporno geassocieerd worden. De bij DHPA aangesloten hosters handelen zeer snel als zij een notificatie krijgen dat dit soort materiaal op hun systemen aanwezig is.”

Niet alle hosters doen dat. Bovendien heeft het EOKM geen wettelijke bevoegdheid om proactief naar kinderporno te zoeken en te kijken op het darkweb. De organisatie kan daarom alleen op het publieke internet dit soort materiaal bekijken en beoordelen nadat het is gemeld. Dat is arbeidsintensief en kost geld. “Deze donatie is daarom enerzijds bedoeld om het EOKM daarin te ondersteunen, maar ook om de toon te zetten voor de sector”, zegt Visser. “Hosting providers zouden moeten nadenken hoe zij kunnen bijdragen aan het stoppen van de verspreiding van kinderporno naast de snelle toepassing van de NTD die zij nu al hanteren.”.

Het aanbod van materiaal met seksueel misbruik van kinderen blijft groeien. Het EOKM wil daarom graag de samenwerking met de hostingproviders verbeteren, “zodat we gezamenlijk dit materiaal effectiever en sneller van het openbare internet afkrijgen”, zegt Arda Gerkens, directeur EOKM. “Deze bijdrage van de DHPA is niet alleen zeer welkom om onze financiële ruimte te vergoten, we waarderen het ook zeer dat de DHPA zich uitspreekt voor steun aan ons werk.”

Eerder dit jaar werd nóg een grote stap gemaakt in de bestrijding van online kindermisbruik. Afgelopen maart werd het programma ‘Kindveilig internet’ gelanceerd door Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid. In een eerste rondetafelgesprek kwamen al een aantal concrete plannen boven. De DHPA is bij het programma ‘Kindveilig internet’ betrokken via koepelorganisatie Digitale Infrastructuur Nederland (DINL).

Hosters die vragen hebben over hoe zij dit soort beeldmateriaal kunnen weren, kunnen contact opnemen met het EOKM. Op de foto de overhandiging van de donatie bij het EOKM door Sven Visser (r), voorzitter DHPA, aan Arda Gerkens, directeur EOKM.

______________________________________

Over DHPA, Trusted Cloud Experts

De stichting DHPA vertegenwoordigt met ruim 30 marktleidende deelnemers en enkele tientallen A-merk leveranciers van technologie en diensten het topsegment van de Nederlandse cloud- en hostingindustrie. DHPA-deelnemers onderscheiden zich door professionaliteit, kwaliteit en grote aandacht voor informatiebeveiliging. Zij nemen samen een aanzienlijk deel van de managed hostingomzet in Nederland voor hun rekening.DHPA zet met zijn code of conduct de toon voor professioneel, integer en ethisch handelen. DHPA-deelnemers zijn daarmee een voorbeeld voor de gehele online sector als het gaat om leveren van kwalitatief hoogwaardige diensten.

Meldpunt Boeddhistische Gemeenschap gesloten

Afbeeldingsresultaat voor meldpunt boeddhistische gemeenschap-Amsterdam, 8 juni 2018- Het Expertisebureau Online Kindermisbruik (EOKM)sluit per vandaag het Meldpunt voor seksueel misbruik in de Boeddhistische Gemeenschap (BG). Bij het Meldpunt kwam nog maar heel sporadisch een melding binnen. Bovendien is het EOKM vorig jaar begonnen met het afstoten van taken, die niet tot de kerntaken behoren. Het EOKM bestrijdt online misbruik van kinderen.

Omdat er geen geschikte partij is gevonden die het Meldpunt BG over kan nemen, heeft het EOKM nu besloten het Meldpunt definitief te sluiten.

Meld Kindersekstoerisme valt niet langer onder het EOKM

-Amsterdam, 1-6-2018- Meld Kindersekstoerisme is vandaag overgedragen aan de internationale organisatie ECPAT. Zij zullen hierin samen optrekken met Terre des Hommes. Meld Kindersekstoerisme werd opgericht onder het Expertisebureau Online Kindermisbruik (EOKM) om aan een meldbehoefte te voldoen.  Het EOKM draagt het Meldpunt nu over, omdat het zich meer wil richten op kerntaken. ECPAT International is een wereldwijd netwerk van organisaties in meer dan 90 landen en werkt aan het elimineren van alle vormen van seksuele uitbuiting van kinderen.

Kindersekstoerisme is een internationaal probleem. Mensen gaan voor lange of korte duur in het buitenland en daar misbruiken zij minderjarigen seksueel, buiten zij seksueel uit of zij verlenen daar hun medewerking aan. Ook naaktdansen, paaldansen, erotische massages, het maken van kinderporno, kinderhandel en webcamkindersekstoerisme vallen onder seksueel misbruik.

Meldkindersekstoerisme.nl bestaat sinds 2010 en functioneerde onder de Don’t look away– campagne. De campagne werd in 2010 door ECPAT en de Duitstalige landen ontwikkeld. Inmiddels hebben zeven Europese landen zich bij deze campagne aangesloten. ECPAT en Terre des Hommes waren één van de oprichters van Don’t look away in Nederland, samen met het ministerie van Veiligheid en Justitie, de Koninklijke Marechaussee, de politie, de ANVR (Algemene Nederlandse Vereniging van Reisondernemingen), TUI Benelux, Meldpunt Kinderporno op Internet, Plan Nederland, en Free a Girl.

Nederlanders die zich hieraan schuldig maken zijn strafbaar in Nederland, ook als het misbruik in het buitenland plaatsvindt en het daar niet strafbaar is.

De kerntaken van het EOKM zijn het voorkomen van kindermisbruik online.

 

Kippenvel-goede uitzending van Reporter Radio1 over wraakporno

Schokkende oorzaken en gevolgen van #wraakporno. Bijna de helft van de slachtoffers is minderjarig. Klik HIER om die te beluisteren.

Één op de acht jongeren heeft weleens een naaktfoto vanzichzelf naar iemand anders gestuurd. En daar wordt vaak misbruik van gemaakt,zo blijkt uit cijfers van hulporganisatie Helpwanted. Zestien jaar na het eerste geval zijn er nog steeds geen wetten waarin wraakporno explicietstrafbaar wordt gesteld. Die komen er wel aan, maar hoe groot is de pakkans vandaders eigenlijk?

In de uitzending van komende zondag vertellen wraakpornoslachtoffer Chantal uit Werkendam en haar advocaat Thomas van Vugt hoe lastig het is om eendader te vinden. Arda Gerkens van Helpwanted komt met cijfers over onlineseksueel misbruik en Sven Koopmans van de VVD vertelt over de nieuwe wetten diebestraffing van wraakporno makkelijker moeten maken.

Wat je moet doen als je naaktfoto op het internet rondslingert

-10-04-2018- We vroegen experts naar advies voor als het internet zich tegen je keert.

Haatberichten, bedreigingen, identiteitsfraude en het ongewenst plaatsen van persoonlijke informatie zijn allemaal vormen van misbruik waar internetters online mee te maken kunnen krijgen. Ook bangalijsten en exposed-groepen – waarin voornamelijk vrouwen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond ‘ontmaskerd’ worden omdat ze kech (hoer) zouden zijn – zorgen voor problemen die nu hoog op de politieke agenda staan. Zo pleitte de VVD afgelopen donderdag voor een ‘superspoedprocedure’ om slachtoffers van wraakporno, internetpesten, sextortion (chantage door middel van het delen van persoonlijke seksuele content) en andere vormen van online misbruik beter te beschermen. Denk aan het sneller offline halen van beelden, maar ook het hoger beboeten van daders.

Er wordt gewerkt aan de verbetering van wettelijke procedures, maar wat kun je zelf doen als zoiets je overkomt? We vroegen een paar experts op het gebied van internetveiligheid en online misbruik om advies.

Naaktfoto’s

Als er een naaktfoto van je wordt verspreid, is het raadzaam om eerst steun te zoeken bij iemand die je vertrouwt. “Als je minderjarig bent, ga dan bijvoorbeeld naar je ouders, of een vertrouwenspersoon van school,” adviseert Jacqueline Kleijer, deskundige op het gebied van online veiligheid onder jongeren en mede-oprichter van de website Stappenplan Sexting. “En als je volwassen bent, ga dan naar een goede vriend of vriendin die je vertrouwt. Dat vangnet is namelijk ook nodig om volgende stappen te zetten.”

Wat zijn de volgende stappen? “Ten eerste is het altijd goed om de naaktfoto’s te rapporteren bij de sociale media waar ze op staan,” vertelt Petra Hoekman, hulplijnmedewerker bij helpwanted.nl – een website die jonge mensen die te maken krijgen met online seksueel misbruik soelaas biedt. “De meeste sociale media hebben ook een knopje (in-app optie) of formulier voor het rapporteren van naaktfoto’s, en er bestaan websites als tineye.com. Daarmee kun je zien op welke sites jouw foto opduikt, zodat je dat bij die sites kunt melden,” vervolgt ze. “Zeker in het geval van mogelijke kinderporno zijn sociale media zoals Instagram of Facebook er vaak wel toe bereid om de foto’s er zo snel mogelijk af te halen.”

Hoekman legt uit dat er een belangrijk verschil bestaat tussen het rondsturen van naaktfoto’s van minderjarigen en meerderjarigen. “Als er foto’s van minderjarigen worden verspreid, dan valt dat onder kinderporno. En dat is strafbaar.”

Volgens Robbert Salome, woordvoerder van de nationale politie, is het belangrijk om altijd aangifte te doen. Neem dan alles mee dat kan dienen als bewijsmateriaal. “Bijvoorbeeld screenshots, de websites waar de naaktfoto’s op te vinden zijn, en informatie over de mogelijke dader, zodat die eventueel gevonden kan worden,” legt hij uit. “Ook als je ouder dan achttien jaar bent en een naaktfoto van jou wordt verspreid, is het slim om aangifte te doen. In zo’n geval is er namelijk sprake van smaad, omdat er tegen jouw wil in informatie van jou wordt verspreid.”

Online stalken

Hoekman legt uit dat je een online stalker het best kunt rapporteren, blokkeren en negeren. Maar helaas werkt dit niet altijd. “Ik kreeg laatst een melding van een meisje dat herhaaldelijk lastig werd gevallen. De dader maakte steeds nieuwe accounts aan, waardoor het hem telkens toch weer lukte om berichten naar het slachtoffer te sturen,” zegt ze. Ook in zo’n situatie is het volgens Hoekman toch het beste om de stalker te blijven negeren, en die accounts te blijven rapporteren bij de betreffende sociale media.

En wat als dat toch echt niet werkt? “Wat ik de laatste tijd ook steeds meer zeg tegen slachtoffers, is dat je de dader moet melden dat je er iets aan gaat doen – door bijvoorbeeld te zeggen dat je bewijsmateriaal hebt opgeslagen waarmee je naar de politie kunt gaan. Op die manier kun je de daders ook afschrikken, en het heft toch weer een beetje in eigen handen nemen.”

Online bedreigingen

Hoekman vertelt dat online bedreigingen vaak gepaard gaan met afpersberichten, “waarin er wordt gedreigd dat bepaalde documenten online worden gezet. Afpersers vragen dan om geld, of om nog meer naaktfoto’s. Slachtoffers zijn bang voor die bedreigingen, en daardoor doen ze wat de dader vraagt. Toch is mijn advies om niet op die bedreigingen in te gaan. Je krijgt namelijk geen enkele garantie dat de beelden verwijderd worden,” legt ze uit.

Stijn Jaspers van veiliginternetten.nl – een van de partijen achter de meldknop die bij online misbruik ingezet kan worden, vertelt me wat je wél kunt doen, namelijk “het aangeven van de haatberichten of bedreigingen bij de website waar je ze ontvangt.” Ook Kleijer adviseert – wederom – de bedreigers te rapporteren, te blokkeren, te negeren en aangifte te doen. Een dader kan natuurlijk alsnog langs die online ‘blokkade’ heen gaan, door bijvoorbeeld een anonieme haatpagina aan te maken. Maar ook dan is het volgens Kleijer voor je eigen welbevinden heel belangrijk om het contact zoveel mogelijk te beperken.

Identiteits-hack

Als je erachter komt dat iemand zich online voordoet als jou, kun je het rapporteren volgens Jaspers. Maar hij weet dat sociale media niet erg happig zijn om accounts te verwijderen. “Dan kun je nog wel eens tegen een muur aan lopen. Die sociale media hebben natuurlijk geen helpdesk die je kunt bellen, zodat je kunt vragen of ze het profiel verwijderen.”

Wat vooral belangrijk is: “Bescherm jezelf tegen identiteitsfraude door de privacy-instellingen van je sociale media accounts aan te passen, sterke wachtwoorden te gebruiken en een twee-staps verificatie in te stellen, zodat je je telefoon nodig hebt om in te loggen. Vraag jezelf af: als ik nu iets plaats, wie kan dat dan allemaal zien? Het is belangrijk om daar bewuste keuzes in te maken,” adviseert Jaspers.

Bovendien is het strafbaar om andermans identiteit aan te nemen, ook online. “Dat valt onder identiteitsfraude,” vertelt Salome. “Dus als dat je overkomt, kun je ook daarvan gewoon aangifte doen bij de politie.”

Shaming

Hoekman vertelt dat shaming (het publiekelijk vernederen van een persoon) een lastiger probleem is om aan te pakken, omdat slachtoffers vaak via Whatsapp of Telegram worden exposed – met hun gegevens erbij. Exposing gebeurt namelijk meestal in privé-chatgesprekken en groepsgesprekken, die je niet zo makkelijk kunt rapporteren. Je kunt wel de schade beperken. “We zien regelmatig dat er contact met slachtoffers wordt opgenomen door mensen van die exposed-groepen via hun Instagram account. Zorg er dus voor dat je sociale media-accounts afgeschermd zijn, zodat mensen je niet zo makkelijk kunnen vinden, contacteren, of informatie van je profiel vandaan kunnen halen,” zegt Hoekman. En als mensen je wel vinden? “Probeer dan in ieder geval niet te reageren, en de mensen die je benaderen te blokkeren en te verwijderen.”

Kleijer benadrukt dat bij elke vorm van online misbruik geldt: erover blijven praten. “Je wordt op zo’n moment aangevallen, en het is lastig om dat in je eentje te verwerken.” Ik vraag haar wat je moet doen als je het moeilijk vindt om steun te zoeken, omdat je je misschien schaamt. “Vaak zijn slachtoffers inderdaad heel bang voor de oordelen van de mensen om zich heen,” vertelt Kleijer. “Maar je ouders of andere mensen in jouw omgeving komen er in veel gevallen toch wel achter. Ook al is dit het allerergste dat jou tot nu toe is overkomen, kun je het in zo’n situatie toch beter aan je ouders of vertrouwenspersoon vertellen.”

Volgens Kleijer zijn er ook “allerlei instanties die je kunnen helpen om het aan je omgeving te vertellen, bijvoorbeeld Lumens, Jarabee, Pretty Woman, Qpido en Fier. Je kunt altijd ondersteuning vragen bij wijkteams, particuliere coaches of de huisartsondersteuner.”

Ook het online shamen van mensen is strafbaar, legt politiewoordvoerder Salome uit: “Als je in zo’n exposed-groep staat, dan valt dat onder smaad en laster. Het zijn mensen die jouw goede naam aantasten, en daar kun je aangifte van doen. Dat raad ik ook zeker aan. Hoe meer informatie wij over die exposed-groepen hebben, hoe beter de politie iets aan het probleem kan doen.”

Kinderporno of modefotografie, daar ligt de grens

-Amsterdam, 14-3-2018, EOKM.nl- De zaak kwam aan het rollen toen modellen aangifte deden van seksuele intimidatie door een modefotograaf. Maar de kwestie zwengelde een heel andere discussie aan over iets wat al lang bekend is in de modelfotografie: jonge meiden die het willen maken in de modewereld moeten bloot en sexy op de foto. Sommige fotografen gaan daar verder in dan anderen. Maar mag dit wel? Het Expertisebureau Online Kindermisbruik (EOKM) is hier eenduidig over.

“Een afbeelding is strafbaar als het een seksuele gedraging bevat van iemand die kennelijk de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt”, onderstreept Sander de Gruijl, jurist bij EOKM. In de beoordeling door het Meldpunt van het EOKM of materiaal strafbaar is houdt het de criteria aan die in de Aanwijzing Kinderpornografie 2016 (2016A005) van het Openbaar Ministerie (zie par. 2.3 voor de beoordeling van strafbaarheid van materiaal) zijn opgenomen. Aanvullend gebruikt het Meldpunt de huidige jurisprudentie op grond van artikel 240b van het Wetboek van Strafrecht. De beoordelingscriteria uit de Aanwijzing zijn onder andere gebaseerd op jurisprudentie van de Hoge Raad.

Voorbeelden van mogelijk strafbare afbeeldingen zijn er genoeg. Een onnatuurlijke pose kan een criterium zijn, of als de nadruk gelegd wordt op de borsten, billen of genitaliën. Als er seksueel geduide gebaren gemaakt worden (waaronder de aanraking van de borsten), of als het slachtoffer op de afbeeldingen bepaalde kleding draagt met erotiserend karakter of werking dat niet bij de leeftijd van de minderjarige past, is een afbeelding strafbaar. Als voorbeeld voor erotiserende kleding noemt De Gruijl: een string, netkousen of hoge hakken genoemd.

En dat is niet alles. Een afbeelding kan daarnaast als strafbaar beoordeeld worden indien bepaalde elementen aan het beeld toegevoegd of weggehaald zijn, zoals seksualiserende teksten of het maken van uitsneden waardoor de nadruk meer komt te liggen op de geslachtsdelen van de minderjarige. De afbeelding kan hierdoor een seksuele strekking krijgen.

Over de vraag of seksuele modefotografie van minderjarigen afgedaan kan worden als kunst is het EOKM dus glashelder. Het Meldpunt kijkt niet naar de intentie waarmee een afbeelding is gemaakt. Dit is geen criterium voor strafbaarheid van een afbeelding op grond van artikel 240b van het Wetboek van Strafrecht.